KÜBİZM HAKKINDA—

Kübizm ortalama olarak 20. Yüzyılın ortalarında Fransa da ortaya çıkmış , sanatsal alanda derinlemesine değişimlerin olmasına neden olmuş bir sanat akımıdır. Resim sanatı üzerinden doğmuş, daha sonra ise heykel,tasarım ,mimari ve edebiyat gibi alanlara da aktarılmıştır.

—
KÜBİZM NASIL ORTAYA ÇIKTI ?

Picture1

—Genellikle kübizmin başlangıç noktasını, 1907 yılında Pablo Picasso’nun yaptığı ve o güne kadar resim alanında benzeri görülmemiş Avignonlu Genç Kızlar tablosunun oluşturduğu konusunda görüş birliği vardır. Burada çıplak vücutları yontulmuşa benzeyen beş kadın bulunur bulunur;basitleştirilmiş biçimler,geometrik biçimler haline dönüşmüştür.

—O sıralarda doğadaki biçimleri basit hacimlere indirgeyen tabloları yapan yalnız Picasso değildi. Paris’de, o dönemde, izlenimcilikten ve başlıca kaygıları ışığın geçici etkilerini resmetmek olan izlenimcilerden hoşnut olmayan bir genç ressamlar kuşağı yetişiyordu; bunlar, Matisse’in çevresinde toplanmış olan «fovlar»ın çok renkli resim sanatından da hoşlanmıyorlardı. Tablolarını sağlam temellere oturtmak istiyor ve bu konuda ressam Paul Cezanne’ın izinden gidiyorlardı. Nitekim bu ressamlar, Cezanne’dan, onun son Provence manzaralarından ve natürmortlarından esinlenecekler, bundan da kübizm doğacaktı.

Picture2

—Kübizm , “empresyonizm” akımına karşı bir tepki olmuştur.

—Kübizme göre empresyonizm, duyumların, yani sürekli olmayan, gelip geçici şeylerin tasviridir

Picture3

Kübizm ise, sürekli olan ve değişmeyen özün, tasvirine çaba göstermektedir. Eşyanın dış görünüşüyle birlikte özünün de gösterilmesi gerektir. Kübizm, empresyonizmin sadece duyumları tasvir etmesini kabul etmemiş, konuyu içi ve dışıyla birlikte bir bütün halinde işlemeye çalışmıştır. Empresyonizme karşı en sert tepki haline gelmiştir.

Picture4—

Kübizm biçim diline yeni bir bakış açısı getirebilen tek akımdır.Fovizm,orfizm,nabiler, gelecekçilik ve gerçeküstücülük gibi çoğu renkçi akımlar yeniliği doğalcı sanat geleneği içinde aramışlar, renk ve konu ile sınırlı olan yeniliklerin biçim dilinde önemli bir değişiklik yapamamıştır.

—                      KÜBİZM ADININ ORTAYA ÇIKIŞI

Picture5

—Kübizm adı, Georges Braque’ın bir tablosunu gören Matisse’in bu tablo için “küçük küpler” sözünü kullanmasıyla ortaya çıkmıştır. Bir yanılgı sonucu yeni resme uygulanan bu deyim, Picasso ve Braque’ın o tarihlerde birbirine pek benzeyen ilk kübist eserleri konusunda bir fikir verebilir. Her ikisi de hacimlerin iç içe geçtiği portreler, manzaralar, natürmortlar çizmekteydi. Onlar iki boyutlu (en ve boy) olan tuvalin yüzüne doğada üç boyutlu (en, boy, derinlik) olan nesneleri çizebilmenin çarelerini araştırıyorlardı.

Picture10

—Bu, yeni bir sorun değildi; bütün resim sanatının sorunuydu; ama o zamana kadar, derinlik izlenimi perspektif aracılığıyla verilebiliyordu.

Picture6

—Kübistler nesneleri, sanki çevresinde dolaşıyorlarmış gibi, birkaç bakış açısından, cepheden, yandan, üstten, alttan bakarak aynı imge üzerinde göstereceklerdir. Aynı şekilde, bir yüzü hem yandan, hem de iki gözü görülecek biçimde (karmaşık görüntü) vereceklerdir.

—KÜBİZMİN ÖZELLİKLERİ:

Picture7

  • —Gerçekçilikle sanata giren sıradanlık, kübizmle yeni ve farklı bir anlayışa bürünmüştür.

Picture8

  • —1910’larda resme gerçek bir plastik eleman olarak harf ve sayılar girmiş ,ardından yağlı boyaya yabancı maddeler(kum,gazete ve tahta parçaları) karıştıran kübistler, bu malzemelerle resme maddesel  nitelik kazandırmışlardır.Bu dönemde yine kübizmle resme giren eş zamanlılık kavramı ile nesnelerin izlenimci dönemde arka arkaya verilen görünümler yerine farklı görünümlerin aynı zamanda yer alabilecekleri ortaya koyulmuştur.
  • —

Picture9

  • —Artık nesneler tek bir perspektiften değil , aynı zamanda farklı bakış noktalarından verilerek, resim düzleminde iki boyutluluktan üç boyutluluğa geçilmiştir.

Picture13

  • —Kısaca varlığın, dış görünüşüyle birlikte iç dünyasının betimlenmesi amaçlanmıştır.
    Picture14
  • —Kübistler tarafından yapılan eserler incelenecek olursa, karmaşık geometrik şekiller gözlemlenir. Eser üzerinden  mantık yürütülecek olursa da,aslında bu geometrik şekillerin her birinin bir şeyleri ifade ettiği hissedilebilir.

Picture15

  • —Kübizm genel olarak iki ayrı dönemden oluşmaktadır.1908-1912 yılları arasındaki dönem “Analitik(çözümsel) Kübizm”, 1912-1914 yılları arasındaki dönem ise “Sentetik(bireşimsel) Kübizm” olarak adlandırılmaktadır.

—ANALİTİK KÜBİZM

Picture16

  • —Kübizmin ilk safhasıdır.
  • —Monokromatik renkler(kahverengiler,griler,kremler,yeşiller,maviler) kullanılır.
  • —Doğal formlar azalarak temek geometrik parçalar baz alınmıştır.
  • —Duygulardan çok zihne  odaklanılan bir dönemdir.

—SENTETİK KÜBİZM

—Picture17

  • —Analitik dönemden doğmuştur.
  • —Daha geniş  renk yelpazesi vardır.
  • —Kullanılan materyal çeşitleri artmıştır.
  • —Resmi daha kalın göstermek için resme kum gibi maddeler eklenmiştir.

—RESİMDE KÜBİZM

—Picture18

—Kübizmin etkileri en yoğun şekilde resim alanında görülmektedir. Kübizm akımının hakim olduğu resim eserleri incelendiğinde bu eserlerde özellikle geometrik şekillerin hakim olduğu görülüyor.  Yani kübizmin aslında olan ama görülmeyen nesne özelliklerini yansıtmak adına ortaya çıkmıştır denilebilir.

—Picture19

—Kübistler ;renk oyunlarını, güneş ışığının tabiat içinde uyandırdığı pırıltıları bir yana atarak eşyaların geometrik yapısını ön plâna aldılar.Ancak bu alış, hiç de gerçekçi değildi. Eşyaların -objelerin- boşluk içinde kapladıkları yeri iyice belirtmek için onları parçalıyor, türlü cephelerinden göstermek istiyorlardı. Bu tutum, eşyanın ağırlığını kıymetlendirmek amacı ile o eşyayı parçalamak, ama parçaladıktan sonra resim sanatının araçları ile yeniden yapmak, “inşa etmek” demekti.

—Picture20

—Kübizm, tabiatın yepyeni bir açıdan ele alınmış bir yorumu idi. Soyut değildi, normal biçimlerle ilgisini kesmemişti. Ama onları serbestçe parçalıyor, geometrik bir düzen, daha doğrusu her tabloya, her konuya göre değişen düzenler içinde dağıtıyor, derliyordu. Kübizm konuya önem vermiyordu. O kadar ki, ilk Kübist tablolar hep aynı temaların, aynı konuların tekrarı gibi idi: Masa üstünde gitara ve mandoline, gazete parçaları, pipo, tütün paketi, yemiş ve yemişlik yada palyaçolardır.

—PABLO PICASSO(1881-1973)

Picture21

—İspanyol ressam ve heykeltıraş olan Picasso Kübizmin öncülerindendir.

—Temel basitlikte belirtilmiş formları ve birimleri kullanmıştır.

GEORGE BRAQUE(1882-1963)

Picture28

  • Fransız ressam objelerdeki katı gerçekliği görmüştür.
  • İzlenimcilikten daha sonra kübizmden etkilenmiştir.

JUAN GRIS(1887-1927)

Picture35

  • —Eserleri daha çok sentetik kübizm etkisindedir.
  • —Braque ve Picasso’nun aksine daha çok parlak renkleri kullanmıştır.
  • —‘True Cubist’ olarak bilinir.

EDEBİYATTA KUBİZM

Picture39

—Kübizm edebiyat dünyasına ilk olarak 1913 senesinde girmiştir. Kübizmin edebiyat dünyasında yer alması gerektiğini düşünen ve bu yönde ilk eserleri sanatseverler ile tanıştıran sanatçı Guillaume Apollinaire’dir. Bu ünlü isim şiir ile kübizmi bir kompozisyon haline getirmeyi başarmıştır. Bundan sonra Andre Salmon, Pierre Reverdy , Jean Cocteau, Blaise Cendrars, Mak Jacob gibi şairler, kübizmi edebiyatta kökleştirmeye ve geliştirmeye çalışmışlardır fakat sanatseverler tarafından resimde olduğu kadar ilgi görmemesinden dolayı kübizmin etkileri edebiyat dünyasında sınırlı kalmıştır ve bu yüzden çok az sayıda eser bulunmaktadır.

—MİMARİDE KÜBİZM

—Başlangıçta bir sanat akımı olan kübizm, zaman içinde tasarım ve mimaride de uygulanmaya başlanan bir yaklaşım halini aldı. Tıpkı modernizmde olduğu gibi, temel çıkış noktası mevcut tarz ve yaklaşımları reddedip tamamıyla yeni bir akım yaratmak, genel geçer fikirlere meydan okumaktı. 

—Sanat tarihçilerinin hâlen tartıştığı bir konu olsa da, sanat akımı olarak kübizmle mimarideki kübizm arasındaki en önemli benzerlikler olarak kalıbın dışına çıkan formlar, geometri ve üç boyutlu biçimlerle yapılan deneyler sayılabilir.

LE CORBUSIER CENTRE LE CORBUSIER (HEIDI WEBER MUSEUM) IN ZURICH
LE CORBUSIER
CENTRE LE CORBUSIER
(HEIDI WEBER MUSEUM)
IN ZURICH

—

FRANK LLOYD WRIGHTROBIE HOUSE IN THE USA
FRANK LLOYD WRIGHT ROBIE HOUSE IN THE USA